Neden Güneş Koruyucu Kullanmalıyız?

Neden Güneş Kremi Kullanmalıyız?

Yaz aylarının yaklaşması ile gündemimize daha çok giren bir konu: Güneş ve onun cildimize olan yararlı ve zararlı etkileri. Güneş bizim için faydalı D vitamininin eşsiz bir kaynağı ve bu sebeple yaz aylarında mutlaka güneşe çıkmak gerekli. Ancak aynı zamanda da cildimiz için zararları da azımsanmamalı. Güneşin etkilerinden korunmak artık sadece bir estetik kaygı değil aynı zamanda sağlık bilinciyle doğrudan ilişkilendirilen bir konu haline geldi. Ancak ne yazık ki güneş kremi kullanımının önemi hala pek çok kişi için tam olarak anlaşılamamış durumda. Bu yazıda güneş kremi kullanmanın sadece cilt güzelliği için değil aynı zamanda sağlık açısından da hayati öneme sahip olduğunu derinlemesine ele alacağız. Gelin, güneş kremi kullanmanın neden bu kadar önemli olduğunu ve doğru kullanımının neden vazgeçilmez olduğunu birlikte keşfedelim. 

Güneş Koruyucu Nedir?

Güneş koruyucu ürünler, cildi güneşin zararlı UV (ultraviyole) ışınlarından korumak için kullanılan kozmetik veya farmasötik ürünlerdir. Genellikle SPF (Sun Protection Factor - Güneş Koruma Faktörü) olarak etiketlenebilir ve losyonlar, kremler, spreyler, jel ve sıvılar gibi farklı formlarda bulunabilirler.

Güneş koruyucularının tarihine bakıldığında eski medeniyetlerden beri güneşten korunma yöntemlerinin var olduğunu görebiliriz. Antik Mısır ve antik Yunan dönemlerinde, güneşin zararlı etkilerinden korunmak için doğal malzemeler kullanıldı. Antik Mısırlılar örneğin, zeytinyağı ve bitkisel özlerden elde ettikleri karışımları ciltlerine sürerlerdi.

Modern güneş koruyucularının kullanımı ise 20. yüzyılın başlarına dayanmaktadır. 1920'lerde, Avustralyalı kimyager Milton Blake, güneşin zararlı etkilerinden korunmak için petrol bazlı bir madde olan "Red Vet Pet" adlı bir krem geliştirdi. Bu ürün daha sonra, 1938'de Avustralyalı kimyager H.A. Milton Blake'in formülünü geliştirdiği "Hamilton Laboratories" adlı bir şirket tarafından ticarileştirildi. Güneş koruyucularının yaygın olarak kullanılması ve popüler hale gelmesi ise özellikle 1960'ların sonlarında ve 1970'lerin başlarında oldu. Bu dönemde güneşin zararlı etkilerine karşı kamuoyunun bilinci arttı ve güneş kremleri geniş bir kitleye ulaştı.

Güneş Koruyucu Ne İşe Yarar?

Güneş koruyucular cildi güneşin zararlı ultraviyole (UV) ışınlarına karşı korumak için tasarlanmış, cilt üzerinde bir bariyer oluşturarak veya cilt yüzeyindeki zararlı UV ışınlarını absorbe ederek çalışırlar. İşlevsellikleri, içerdikleri aktif bileşenlere ve güneş koruma faktörüne (SPF) bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Bu ürünler cildi güneşin UV (ultraviyole) ışınlarının yol açabileceği yanıklar, erken yaşlanma belirtileri ve hatta cilt kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarından korur. UV ışınları cilde zarar vererek DNA hasarına yol açabilir. Güneş koruyucular bu zararlı ışınların cilde nüfuz etmesini engeller ve böylece cildin sağlığını korur.

Güneş koruyucuların çalışma prensibi içerdikleri aktif bileşenlerin cilt üzerindeki etkilerine dayanır. Bu bileşenlerin temel işlevleri şöyledir:

  • Kimyasal Filtreli Güneş Kremleri: Kimyasal filtreler, cilt yüzeyinde UV ışınlarını absorbe ederek cilt hücrelerine zarar vermeden bu ışınları enerjiye dönüştürürler. Bu sayede zararlı UV ışınları cildin derin tabakalarına nüfuz etmeden önce absorbe edilir ve etkisiz hale getirilir.
  • Mineral (Fiziksel) Filtreli Güneş Kremleri: Mineral filtreler, cildin yüzeyinde bir bariyer oluşturarak UV ışınlarının cilde nüfuz etmesini engellerler. Genellikle çinko oksit veya titanyum dioksit gibi mineral bazlı bileşenler içerirler. Bu mineral partiküller güneş ışığını yansıtarak veya dağıtarak cildin korunmasını sağlarlar.
  • Bazı güneş koruyucular hem kimyasal hem de fiziksel filtreleri bir arada içerebilir. Bu şekilde geniş bir UV koruma spektrumu sağlanır ve cildin etkin bir şekilde korunması sağlanır. Güneş koruyucuların etkinliği, içerdikleri SPF değeri ile belirlenir. SPF, güneş koruyucunun cilde uygulandıktan sonra ne kadar süre boyunca güneşin zararlı etkilerinden koruma sağladığını belirten bir ölçüttür. Yüksek SPF değerleri daha uzun süreli koruma sağlar. Ancak her durumda güneş koruyucunun düzenli olarak ve yeterli miktarda yeniden uygulanması önemlidir.

Güneş Koruyucu Ne Zaman Sürülmeli? 

Güneş koruyucu ne zaman sürülmeli sorusu güneşin zararlı etkilerinden korunma konusunda oldukça önemlidir. Doğru zamanda güneş koruyucu kullanmak cildinizi güneşin zararlı UV (ultraviyole) ışınlarına karşı korumanın etkin bir yoludur. Güneş koruyucularından en iyi sonucu alabilmek için en uygun kullanım şekilleri şöyledir:

  • Güneşe Çıkmadan Önce: Güneş koruyucuyu, güneşe çıkmadan yaklaşık 15-30 dakika önce cilde uygulamak önemlidir. Bu, koruyucunun cilde tam olarak nüfuz etmesine ve etkili bir şekilde çalışmasına olanak tanır. Bu süre zarfında güneş koruyucunun cilde tamamen emilmesi için beklemek önemlidir.
  • Ev Dışında Olduğumuz Durumlarda: Güneş koruyucu, sadece güneşlenme esnasında değil dışarıda uzun süre kalındığında her iki saatte bir veya suyla temas ettikten sonra yeniden uygulanmalıdır. Terleme veya suya maruz kalma, güneş koruyucunun etkisini azaltabilir. Bu nedenle düzenli olarak yeniden uygulanması önemlidir. Ayrıca yoğun terleme durumlarında veya su sporları yaparken suya dayanıklı bir güneş koruyucu tercih etmek daha uygundur.
  • Gölgeli Alanlarda: Güneş koruyucu sadece güneş altında kaldığınızda değil aynı zamanda gölgeli alanlara geçtiğinizde de kullanılmalıdır. Gölgeli alanlar, güneşin zararlı UV ışınlarından tamamen korunmayı garanti etmez. Bu nedenle, güneş koruyucunun cilde uygulanması, güneş ışınlarının dolaylı etkilerine karşı da koruma sağlar. Özellikle araba içlerinde dışarıdan güneş ışığı yansıması yoğun olduğunda mutlaka güneş koruma kullanılmalıdır.
  • Kış Mevsiminde: Güneş koruyucu, sadece yaz aylarında değil kış aylarında da gereklidir. Kar, buz veya su yansımaları, UV ışınlarının cilde nüfuz etmesini artırabilir. Bu nedenle kışın da güneş koruyucu kullanmak önemlidir. Özellikle açık alanlarda uzun süre kalındığında ihmal edilmemelidir. 

Güneş Koruyucu Nasıl Kullanılır?

  • Doğru Ürün Seçimi: İhtiyacınıza ve cilt tipinize uygun bir güneş koruyucu seçmek önemlidir. SPF (Sun Protection Factor - Güneş Koruma Faktörü) değeri, cilt tipinize göre seçilmelidir. Genellikle günlük kullanım için en az SPF 30 içeren bir ürün tercih edilir. Vücut için olan güneş koruyucular ile yüz için olan güneş koruyucular içerik olarak farklılık gösterirler. Özellikle yüz bölgesi için farklı bir ürün kullanmak akıllıca bir tercih olur. 
  • Uygulama Sırası: Güneş koruyucu, diğer cilt bakım ürünlerinden sonra ve makyajın öncesi olarak uygulanmalıdır. Bu, güneş koruyucunun cilde daha iyi nüfuz etmesine olanak tanır.
  • Düzenli Kullanım ve Tekrarlama: Güneş koruyucuyu güneşe çıkmadan 15-30 dakika önce cilde uygulamak önemlidir. Bu, koruyucunun cilde tamamen emilmesine ve etkili bir şekilde çalışmasına olanak tanır. Ayrıca güneşe her çıkıldığında ve suyla temas sonrasında da yeniden uygulanmalıdır.
  • Göz Çevresi: Göz çevresi de güneşin zararlı etkilerine karşı korunmalıdır. Özellikle leke ve kırışıklık için bu bölge hassas kabul edilir. Ancak güneş koruyucuların gözlerle temasından kaçınılmalıdır. Bu nedenle göz çevresine uygun bir güneş koruyucu kullanmak veya güneş gözlüğü takmak önemlidir. 

Güneş Koruyucuların Faydaları Nelerdir? Neden Kullanmalıyız?

 
Güneş koruyucuların faydaları saymakla bitmez çünkü düzenli olarak kullanıldığında cildin sağlığını korumak ve çeşitli cilt sorunlarını önlemek için bir dizi avantaj sunarlar. Güneş koruyucuların sağladığı başlıca faydalar şöyledir: 

  • Cilt Kanser riskini azaltır.
  • Cildin erken yaşlanmasını engeller.
  • Güneş sebebiyle oluşan cilt lekelerinin oluşumunu ve çoğalmasını engeller.
  • Cildin güneşe karşı hassasiyetini azaltır.
  • Güneş yanıklarını engeller.
  • Cilt kanseri gibi ciddi rahatsızlıklara karşı koruma sağlar.

Güneş Koruyucu Kullanırken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

 Güneş ışığı, vücudumuzun D vitamini üretmesini sağlar. D vitamini, kemik sağlığından bağışıklık sisteminin düzenlenmesine kadar birçok önemli fonksiyonda rol oynar. Güneşin faydasından en iyi şekilde yararlanmanın yolu henüz güneş kremi sürmeden güneşin dik olduğu saatlerde 15-20 dakika kadar vücudumuzun küçük bir bölümü açıkta kalacak şekilde güneşlenmektir. 

Günlük 15-20 dakikalık sağlıklı güneş banyosu haricinde kalan tüm güneş ışığından sağlıklı faydaları elde etmek için kontrollü güneşlenme önemlidir. Özellikle güneşin en yoğun olduğu saatlerde (genellikle 10:00 ile 16:00 arası) güneşe maruz kalma süresini sınırlamak ve koruyucu giysiler veya şapka gibi koruyucu önlemler almak önemlidir. Ayrıca güneş koruyucu kullanmak da güneşin zararlı etkilerinden korunmak için önemlidir. 

Güneş koruyucu markası tercihinde yaş, uygulama yapılacak bölgeye uyum, temiz içerik, dermatolojik test, bitkisel, doğal formüller gibi kriterlere dikkat ederek tercih yapabilirsiniz. Herkesin cilt tipi ve ihtiyacı farklıdır. Bu sebeple kulaktan dolma, jenerik tercihler yapmak yerine, ihtiyacınızı anlamak, size en uygun ürünü tespit etmek önemlidir. Güneşe karşı hassasiyetin çok olduğu durumlarda özellikle de rozasea, egzama, sedef gibi cilt rahatsızlıklarında mutlak suretle bir uzmandan tavsiye almak gerekir.

Güneş Koruyucular Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Bebek ve çocuklar için ayrı bir güneş kremi mi almalıyım?

Evet, bebek ve çocuklar için özel olarak formüle edilmiş güneş kremleri tercih edilmelidir. Bebek ve çocukların ciltleri yetişkinlerinkinden daha hassas ve daha incedir, bu nedenle daha nazik ve özenli bir güneş korumasına ihtiyaçları vardır. 

Rozasea için uygun güneş kremi nasıl seçilir?

Rozasea hastaları için en uygun güneş koruyucuyu seçerken, bir dermatoloğun tavsiyelerine başvurmak, önerilerini almak ve dermatolojik testten geçmiş ürünleri kullanmak önemlidir. Bir dermatolog, hastanın cilt tipini ve ihtiyaçlarını dikkate alarak en uygun ürünü önerebilir. Bu tarz hassas ciltlerde genellikle mineral bazlı güneş koruyucuları önermektedir. Ayrıca, ciltte alerjik reaksiyonlara veya akneye neden olma riski düşük olan hipoalerjenik ve non-komedojenik ürünler tercih edilmelidir. Parfüm ve kokular genellikle rozasea semptomlarını artırabilir, bu nedenle güneş koruyucunun kokusuz ve parfümsüz olması önemlidir. Bu, ciltte tahrişe ve kızarıklığa neden olma riskini azaltır. 

Egzamalı Ciltler için Güneş kremi nasıl seçilir?

Egzama hastaları için en uygun güneş koruyucuyu seçerken, bir dermatoloğun tavsiyelerine başvurmak, önerilerini almak ve atopik ciltler için özel dermatolojik testten geçmiş ürünleri kullanmak önemlidir. Bir dermatolog, hastanın cilt tipini ve ihtiyaçlarını dikkate alarak en uygun ürünü önerebilir. Genel bir çerçeve çizmek gerekirse egzamalı ciltler için güneş kremi seçerken dikkat edilmesi gerekenler şunlardır. 

  • Atopik ciltler için dermatolojik testleri yapılmış ürünler
  • Mineral bazlı güneş koruyucular
  • Alkol içermemeli
  • SPF 30 veya üzeri olmalı, hem ultraviyole (UVA) A hem de UVA B ışınlarından “geniş spektrumlu” koruma sağlamalı,
  • Sentetik parfüm, alerjen kimyasallar , Oktokrilen veya benzofenon-3 gibi bazı foto koruyucular, alerji riski nedeniyle atopik cilde sahip kişilere önerilmez